บันทึกไม่ประจำวันของเจ้าชายน้อย

ผมเคยเอ่ยถึงกระดูกงูไปหลายเอนทรี่ แต่ก็ไม่เคยเอารูประดูกงูจริง ๆ มาให้ดูเลย วันนี้ก็เลยเอามาให้ดูครับ ต่อไปเวลาไปอ่านเรื่องไหนที่อ่านถึงกระดูกงู จะได้นึกออกว่า หน้าตามันเป็นอย่างไร

แต่ก่อนจะดูรูป มาดูความหมายของกระดูกงูกันก่อนดีกว่า 

กระดูกงูเรือ (Keel) มีสองความหมาย ความหมายหนึ่ง หมายถึง โครงสร้างตัวเรือ อีกความหมายหนึ่ง หมายถึง โครงสร้างเสริมเพื่อช่วยในการนำเรือ และการทรงตัวของเรือ

ในความหมายแรก จะหมายถึง ส่วนที่แข็งแรงที่สุดของเรือ เปรียบเสมือนกระดูกสันหลังของเรือ สร้างจากไม้ หรือ เหล็กชิ้นเดียว หรือหลายชิ้นต่อกัน เป็นแนวยาวอยู่กลางลำเรือ ไล่ตั้งแต่ส่วนหัวเรือไปจรดท้ายเรือ มีหน้าที่รับน้ำหนัก และแรงเค้นทั้งหมดของโครงเรือ ดังนั้นชิ้นส่วนนี้จึงต้องแข็งแรงที่สุด

สาเหตุที่เค้าเรียกกระดูกงูว่า กระดูกงูนั้น ก็เพราะความเหมือนกันของมันนั่นเองครับ

แต่ในบางครั้ง กระดูกงู ก็ไม่เหมือนกระดูกงูเสียทีเดียว เช่นในเรือท้องแบน กระดูกงูเพียงชิ้นเดียวจะไม่สามารถรับน้ำหนักของโครงสร้างเรือทางข้างได้ ดังนั้นกระดูกงูจึงต้องมีมากกว่าหนึ่ง ขึ้นอยู่กับความกว้างของเรือ และค่าที่ได้จากการคำนวน

ในสมัยโบราณ กระดูกงูเป็นชิ้นส่วนแรกที่ต้องสร้างขึ้นมาก่อน จึงจะสามารถสร้างส่วนต่อ ๆ ไป เนื่องจากตัวมันเป็นโครงสร้างหลักของเรือ  และด้วยเหตุนี้ ชาวเรือในสมัยโบราณจึงได้จัดให้มีพิธีวางกระดูกงูเรือขึ้น เพื่อเป็นสิริมงคลแก่เรือ และเป็นขวัญกำลังใจให้กับกำลังพลประจำเรือ

 
พิธีวางกระดูกงูเรือพระที่นั่ง นารายณ์ทรงสุบรรณ

แต่อย่างที่ได้เคยเขียนไปในเอนทรี่ เทคนิคต่อเรือสมัยใหม่ เราคงจะทราบกันแล้วว่า เรือรบในยุคปัจจุบันนี้ จะไม่สร้างเรือแบบที่ต้องมีการวางกระดูกงูอีกต่อไปแล้ว แต่จะใช้การต่อเป็นบล็อก แต่ถึงอย่างไร พิธีวา่งกระดูกงูเรือก็ยังคงมีอยู่ แต่จะนิยมใช้ส่วนของทวนหัว หรือโครงสร้างส่วนหัวเพียงอย่างเดียว ซึ่งเป็นส่วนที่พอจะมองออกว่าเป็นกระดูกงูบ้าง 

ส่วนความหมายของกระดูกงู อีกอย่างหนึ่ง จะหมายถึง ส่วนของตัวเรือที่ยื่นต่อลงไปจากกระดูกงู ลักษณะคล้ายครีบปลา ดังนั้นบางครั้งก็เรียก Fin Keel แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นจะเรียกชิ้นส่วนนี้ว่าอะไร ขึ้นอยู่กับลักษณะของมันเช่น Winged Keel จะทำเหมือนส่วนที่เป็นสะพานเดินเรือของเรือดำน้ำ แต่ยื่นลงไปในน้ำ แล้วมีปีกยื่นออกมาจากส่วนนั้น , Blub Keel นอกจากจะมีส่วนครีบยื่นลงไปแล้ว ตรงปลายครีบยังทำเป็นกระเปาะอีกด้วย นอกจากนี้ก็ยังมี Keel ในอีกหลาย ๆ รูปแบบซึ่งจะพบเห็นได้เยอะมาก ในเรือใบที่ใช้ลมในการขับเคลื่อนครับ

หน้าที่ของกระดูกงูนี้ ก็เพื่อช่วยให้บังคับทิศทางของเรือได้ง่้ายขึ้น และช่วยให้เรือมีการทรงตัวดีขึ้น แต่กระดูกงูที่สร้างขึ้นมาแล้วมีรูปร่้างแปลก ๆ ก็จะช่วยในเรื่องอื่น ๆ หรือเสริมในด้านใดด้านหนึ่งให้ดีขึ้นกว่าเดิม ขึ้นอยู่กับผู้ออกแบบ ซึ่งต้องไปศึกษาลงในรายละเอียดอีก

 
Fin Keel

Winged Keel

ก็หวังว่าถ้าใครได้ไปอ่านหนังสือเกี่ยวกับเรือแล้วเค้าพูดถึงกระดูกงูเรือ (Keel) ก็คงจะทำให้นึกภาพออกนะครับ ว่ามันมีหน้าตาเป็นอย่างไร

เครดิต

• ภาพกระดูกงูจาก Sodazaa